Pesten op de lagere en de middelbare school

Voor een kind dat gepest wordt, kan de schooltijd letterlijk een hel zijn. Pestgedrag op de lagere en/of middelbare school kan diverse vormen aannemen, zoals het buitensluiten van een kind, roddelen, intimideren, belachelijk maken, achtervolgen of bedreigen. Ook treiteren via sociale media, zoals Facebook, Hyves en MSN, komt helaas veelvuldig voor. Wanneer een kind gepest wordt, kan het -zeker wanneer de treiterijen aanhouden- daar behoorlijk veel klachten van krijgen: van buikpijn en teruggetrokken gedrag tot nachtmerries, angstklachten en depressies. Het kind ontwikkelt een slecht zelfbeeld en wordt angstig en timide, waardoor het pestgedrag vaak nog verergert. Pestgedrag komt op grote schaal voor: één op de zes kinderen wordt regelmatig door één of meerdere klasgenoten gepest.

School als broedplaats voor pestgedrag

Helaas is juist de school, een plaats waar kinderen zich bij uitstek veilig zouden moeten voelen, een ideale broedplaats voor pestgedrag. Op een school hebben kinderen immers -gedwongen, weliswaar- veelvuldig contact met elkaar en ontstaat er automatisch groepsvorming. Het pesten gebeurt vaak onder leiding van één of twee pesters, die echter vaak een grote groep ‘meelopers’ op hun hand weten te krijgen. Binnen de onderwijspedagogiek zijn de afgelopen jaren diverse onderzoeken verricht naar pestgedrag. Deze onderzoeken dienen tot doel om het pestgedrag in kaart te brengen: hoe vaak komt pestgedrag voor? Hoe kan pestgedrag bestreden worden?

Het verschil tussen plagen en pesten

Incidenteel een plagerijtje is géén pestgedrag. Plagen is goed voor de sociaal-emotionele ontwikkeling: kinderen leren hierdoor eigen en andermans grenzen te herkennen. Structureel pestgedrag daarentegen kan tot op latere leeftijd negatieve gevolgen hebben: kinderen die vroeger gepest zijn, hebben als volwassene eerder last van minderwaardigheidsgevoelens, depressies en irreële angsten.

Definitie van pesten:

Het, in meer of mindere mate berekent en doelbewust, herhaaldelijk en langdurig uitoefenen van directe en/of indirecte psychische, fysieke en/of seksuele agressie door één leerling of groep leerlingen, gericht op één uitgekozen leerling of groep leerlingen, die niet (meer) in staat is/zijn zichzelf te verdedigen en waarbij duidelijk sprake is van een verstoorde machtsverhouding tussen beide partijen, met als doel die leerling of groep leerlingen materiële en/of immateriële schade te berokkenen.

(definitie van Olweus en van Van der Meer)