Pedagogiekopvoedkunde



Pedagogiek breed uitgelicht!



Overlijden van een ouder

Het overlijden van een ouder is een van de meest ingrijpende gebeurtenissen waar een kind mee te maken kan krijgen. De gevolgen van het overlijden zijn dan ook, ook op lange termijn, zeer groot. Wanneer het overlijden onverwachts is (een ongeval, een hartaanval) en niet vooraf wordt gegaan door een ziekte- en sterfproces, kan het kind langere tijd zeer angstig zijn om ook de andere ouder te verliezen. Bij jongere kinderen bestaat het gevaar dat zij het overlijden op zichzelf projecteren: zij denken dan het overlijden veroorzaakt te hebben door bijv. boos te zijn geweest op pappa of mamma, of door ongehoorzaam gedrag. Na het overlijden van een ouder kunnen kinderen zeer uiteenlopend gedrag vertonen: ontwikkeling van een depressie, maar ook bedplassen, opstandigheid, eet- of slaapproblemen en angststoornissen komen voor. Oudere kinderen kunnen ontwijkend gedrag vertonen; in plaats van hun gevoelens te uiten, blokkeren en ontkennen zij hun verdriet. Vaak ziet de achtergebleven ouder dat het kind zich terugtrekt van het gezin en in plaats daarvan zoveel mogelijk ‘normaal’ met leeftijdsgenoten optrekt. Dit lijkt wellicht begrijpelijk of zelfs gezond gedrag, maar op den duur kan de verliesverwerking geblokkeerd raken en ontstaat er gedrags- of emotionele problematiek. Ook andere excessen, zoals drugsgebruik, kunnen zich voordoen.

De gevolgen op lange termijn

Uit onderzoek blijkt, dat het overlijden van een ouder ook op lange termijn grote gevolgen kan hebben. Deze gevolgen hoeven echter lang niet altijd negatief te zijn: bij sommige kinderen is er op termijn sprake van sterke persoonlijke of spirituele groei, een groter empathisch vermogen en een krachtiger, onafhankelijker persoonlijkheid. Andere kinderen ontwikkelen zich juist tot angstige volwassenen, die zich vaker dan gemiddeld zorgen maken over gezondheidskwesties en het risico om verlaten te worden. Een kleiner aantal krijgt als volwassene te maken met een psychiatrische stoornis.

Het belang van rouwverwerking

Rouw is een normale reactie om het verlies van een dierbare. Om rouw op een goede manier te verwerken, is het belangrijk dat de rouwende steun krijgt vanuit zijn of haar sociale omgeving. Dit kan hulp zijn bij praktische zaken, maar belangrijker is vaak nog een troostende arm en een luisterend oor. Door de overledene niet ‘dood te zwijgen’, maar juist te praten over hem of haar, bied je ruimte voor het rouwproces.

Geplaatst in: Klinische pedagogiek

Tags - Pedagogiek: , , , ,