Pedagogiekopvoedkunde



Pedagogiek breed uitgelicht!



Autisme: de wereld als een puzzel

Kinderen en volwassenen met autisme zien de wereld anders dan wij: waar wij één geheel zien, ervaren mensen met autisme de wereld als losse delen. Deze losse delen moeten eerst in elkaar worden gepuzzeld, in de hoop een overzichtelijk geheel te krijgen. Vooral de “puzzelstukjes” waarop gezichtsuitdrukkingen, emoties en de betekenis daarvan te zien zijn, zijn voor autistische mensen vaak moeilijk te begrijpen. Het ontcijferen van hun leefomgeving en van de vraag wat er van hen verwacht wordt, is dan ook een hele opgave. In hun pogingen om de wereld toch een beetje overzichtelijker te krijgen, houden kinderen en volwassenen met een autistische stoornis vaak erg star vast aan bepaalde gebeurtenissen, handelingen en volgordes. Wordt deze structuur verbroken, dan kan het kind verward en hierdoor boos reageren. Wee de moeder die het kind ‘verrast’ met een onverwachts bezoekje aan oma, of de vader die op weg naar het park ineens besluit om eerst even langs de bank te gaan!

Vroegtijdige herkenning van autisme

Als ouder breng je een groot gedeelte van de tijd met je kind door. Ouders spelen dan ook een belangrijke rol wanneer het gaat om voortijdige herkenning van autisme. Vaak zijn al bij zeer jonge (0 tot 2 jaar) kinderen de kenmerken van autisme al zichtbaar, bijvoorbeeld doordat het kind nooit lacht naar de ouders, geen oogcontact zoekt, niet reageert op aanraken of oppakken en niet getroost of geknuffeld wil worden. Bij oudere kinderen, dus kinderen boven de 2 jaar, zijn de signalen vaak nog sterker zichtbaar. Dergelijke kinderen hebben vaak een vertraagde taalontwikkeling, spelen niet graag met andere kinderen, tonen weinig initiatieven wanneer het gaat om het leggen van contact en reageert niet of nauwelijks wanneer je zijn of haar naam roept. Ook kan het kind heen en weer wiegen, met de handen fladderen en overgevoelig reageren op geluiden. Zijn dergelijke kenmerken in sterke mate bij het kind aanwezig, dan is een gang naar de huisarts vaak de eerste stap op weg naar een diagnose.

Het stellen van de diagnose

De diagnose “autisme” mag alleen gesteld worden door een psychiater of een GZ-psycholoog. Wel kan de orthopedagoog enkele tests doen en de door ouders en/of leerkracht ingevulde gedragsvragenlijsten beoordelen. Hierna kan een rapport worden opgesteld, wat echter niet gelijk staat aan een officiële diagnose. Ook zal de orthopedagoog advies geven over verdere hulpverlening.

Geplaatst in: Orthopedagogiek

Tags - Pedagogiek: , , , ,